Türkiye'nin coğrafi konumu ve topografyası çeşitli iklim tiplerinin oluşmasına ve farklı bitki örtülerinin yayılmasına olanak tanır. Bu konuda yapılan incelemeler Türkiye'nin dört ana iklim tipine sahip olduğunu göstermektedir. Bu iklim tipleri sırasıyla Akdeniz iklimi, Karadeniz iklimi, İç Anadolu iklimi ve Doğu Anadolu iklimidir. Her bir iklim tipinin kendine özgü özellikleri ve bitki örtüsü vardır.
Türkiye'de İklim Tipleri
Türkiye'nin coğrafi konumu farklı iklim tiplerinin oluşmasına katkı sağlar. Ülkemiz genellikle Akdeniz iklimi etkisi altındadır ancak bazı faktörler farklı iklim tiplerinin oluşmasına neden olur. Türkiye'de temel olarak üç farklı iklim tipi hakimdir: Akdeniz iklimi, Karadeniz iklimi ve Karasal iklim.Akdeniz İklimi:
Akdeniz bölgesi kıyıları, Kıyı Ege Bölgesi, Güney Marmara ve Gaziantep çevresinde bu iklim tipi görülür. Bu bölgelerde yıllık ortalama yağış miktarı genellikle 1000mm'nin üzerindedir. Yağışlar düzensiz bir şekilde dağılır ve en fazla yağış kış aylarında düşerken yaz aylarında daha az yağış görülür. Bu yağışlar genellikle cephe yağışları şeklindedir ve kışın sıcaklıklar donma noktasının altına düşmediği için yağmur olarak gerçekleşir.Bu iklimde en düşük sıcaklıklar genellikle kış aylarında, en yüksek sıcaklıklar ise yaz aylarında kaydedilir. Don olayları nadirdir ve bazı yıllarda hiç görülmeyebilir. Enlem etkisiyle sıcaklık değerleri Akdeniz kıyılarından Güney Marmara bölgesine doğru azalır. Ayrıca kuzeybatıdan gelen hava akımı sıcaklıkların düşmesine katkı sağlar.
Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgelerde makiler yoğun olarak bulunur. Makiler, her mevsim yeşil kalan yapraklı, bodur ağaç türlerini içerir. Bu bitki örtüsü, kızılçam ormanlarının tahrip edilmesi sonucu oluşmuştur. Defne, keçiboynuzu, lavanta, zakkum, mersin, kocayemiş ve yabani zeytin gibi bitki türleri, Akdeniz iklimine özgü önemli maki türleridir. Makilerin yükseltiye bağlı olarak sınırları, enlem ve sıcaklık etkisiyle Akdeniz'den Güney Marmara'ya doğru azalır.
Karadeniz İklimi:
Karadeniz bölgesi boyunca etkili olan bu iklim tipi farklı alt bölgelerde farklı yağış miktarlarına sahiptir. Doğu Karadeniz'de yıllık yağış miktarı 2000-2500 mm arasında değişirken Orta Karadeniz'de 700-1000 mm ve Batı Karadeniz'de 1000-1500 mm civarındadır. Bu bölgelerde en fazla yağış sonbaharda düşerken, en az yağış ise ilkbaharda görülür. Yağışlar genellikle yamaç yağışları şeklinde meydana gelir. Karadeniz iklimi, her mevsim yağışlıdır ve bu nedenle kimyasal çözünme olayları oldukça yaygındır. Bu bölgelerde bağıl nem ve bulutluluk oranı en yüksek olan iklim tipidir.Yazları serin ve yağışlı, kışları ise ılık ve yağışlı olan bu iklim tipinde yıllık sıcaklık farkları minimum düzeydedir. Ayrıca nemlilik, föhn rüzgarları ve Kafkas Dağları'nın kuzeydoğusundan gelen rüzgarların etkisiyle yıllık sıcaklık farkları oldukça düşüktür. Bu nedenle Karadeniz iklimi bölgelerindeki bitki örtüsü genellikle ormanlardan oluşur.
Her iki iklim tipi de Türkiye'nin çeşitliliğini ve zengin doğal kaynaklarını yansıtır ve tarım, bitki örtüsü ve doğal yaşam üzerinde büyük etkilere sahiptir.
İç Anadolu İklimi
Türkiye'nin iç kesimlerinde görülür ve yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve kar yağışlıdır. Bu bölgelerde bozkır bitki örtüsü hakimdir ve buğday, arpa, ve pamuk gibi ürünler yetiştirilir.
Doğu Anadolu İklimi
Türkiye'nin en soğuk ve kurak bölgelerinden biridir. Kışlar uzun ve sert, yazlar ise kısa ve sıcaktır. Bu iklim tipine sahip bölgelerde çayır ve fundalık gibi bitki örtüsü bulunur.
Her bir iklim tipi, bitki örtüsü ve tarım ürünleri açısından farklılık gösterir ve Türkiye'nin biyoçeşitliliğine katkıda bulunur. İklim tiplerinin bu çeşitliliği, ülkenin tarım ve doğal kaynaklarına yönelik farklı kullanım alanlarına işaret eder.
0 Yorumlar